Niezbędne badania dodatkowe
•    Nie są konieczne

Sposób przygotowania do badania
•    Na badanie należy zgłosić się w luźnym ubraniu, bo trzeba będzie pod nim ukryć zarówno mankiet, jak i aparat zapisujący pomiary ciśnienia.

Leki
•    W dniu badania należy zażyć wszystkie leki przyjmowane na stałe.

Podczas badania
•    Urządzenie rejestrujące nie jest wodoszczelne i nie może zostać zamoczone.

Po badaniu
•    Pacjent po upływie doby, oddaje urządzenie w pracowni, w której rejestrator został założony.

Przeciwwskazania
•    Brak

Niezbędne badania dodatkowe
•    Nie są konieczne

Sposób przygotowania do badania
•    Na badanie należy zgłosić się w luźnym ubraniu, bo trzeba będzie pod nim ukryć zarówno mankiet, jak i aparat zapisujący pracę serca.
•    Przed założeniem elektrod aparatu holterowskiego zostanie usunięte owłosienie z klatki piersiowej.

Leki
•    W dniu badania należy zażyć wszystkie leki przyjmowane na stałe.

Niezbędne informacje przekazywane lekarzowi
•    Jeżeli pacjent ma wszczepiony stymulator, powinien dostarczyć informację o aktualnych parametrach stymulatora (wydruk z ostatniej kontroli albo legitymację rozrusznika).

Podczas badania
•    Badany prowadzi w czasie rejestracji dziennik, w którym zaznacza ważniejsze czynności oraz ewentualne dolegliwości z podaniem godziny.
•    Urządzenie rejestrujące nie jest wodoszczelne i nie może zostać zamoczone.

Po badaniu
•    Pacjent po upływie doby, oddaje urządzenie w pracowni, w której rejestrator został założony.

Przeciwwskazania
•    Brak

Test wysiłkowy

Na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem od lekarza.

Niezbędne badania dodatkowe
•    Obowiązkowo EKG spoczynkowe wykonane najwyżej na 5 dni przed planowanym testem.

Sposób przygotowania do badania
•    Na badanie należy zgłosić się po lekkim posiłku.
•    Konieczny jest strój sportowy: obuwie sportowe na miękkiej podeszwie, spodnie dresowe lub szorty.

Leki
•    W dniu badania należy przyjąć zalecone leki. Czasem lekarz zaleci odstawienie niektórych leków (beta-blokerów) na 48 godzin przed badaniem. W takim przypadku lek ten należy zabrać ze sobą, by zażyć go po zakończeniu testu.

Niezbędne informacje przekazywane lekarzowi
•    Należy przedstawić EKG spoczynkowe wykonane najwyżej na 5 dni przed planowanym testem, ewentualnie do wglądu (jeżeli były wykonywane) - Echo serca, Holter EKG, wynik poprzedniego testu wysiłkowego.

Podczas badania poinformuj o
•    Nagłych dolegliwościach.

Przeciwwskazania
•    świeży zawał serca
•    zaawansowana niewydolność lewokomorowa
•    niestabilna choroba wieńcowa
•    migotanie przedsionków, groźne zaburzenia rytmu serca
•    istotna wada serca (stenoza aortalna)
•    zapalenie mięśnia sercowego
•    ciężkie nadciśnienie tętnicze
•    zatorowość płucna
•    blok lewej odnogi pęczka Hisa

Tomografia komputerowa - przygotowanie do badania

Na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem od lekarza.

Niezbędne badania dodatkowe
• Ustala lekarz prowadzący.
• Badanie kreatyniny (lub GFR - współczynnik przesączania kłębkowego) jest wymagane przed wszystkimi badaniami techniką rezonansu magnetycznego, jak i tomografii komputerowej z podaniem kontrastu. Za aktualne uznajemy: badanie kreatyniny wykonane w okresie 2 lat poprzedzających MR/CT u osób bez dowodów/przesłanek wskazujących na zaburzenia czynności nerek i wykonane w okresie 3 miesięcy poprzedzających MR/CT u osób z dowodami/przesłankami wskazującymi na zaburzenia czynności nerek.

Sposób przygotowania do badania
• Można zjeść lekki posiłek - najpóźniej 3 godziny przed badaniem.
• Pacjenci przed badaniem powinni być odpowiednio nawodnieni (woda niegazowana, płyny obojętne).

Leki
• Jeżeli osoba badana przyjmuje leki na stałe, to w dniu badania powinna przyjąć je normalnie.
• Pacjenci leczeni preparatami Metforminy powinni zaprzestać jej przyjmowania na 48 godziny przed i na 24 godzin po badaniu.

Niezbędne informacje przekazywane lekarzowi
• Pacjent powinien dostarczyć dokumentację wcześniej wykonanych badań obrazowych i karty informacyjne ze szpitala.
• Poinformuj lekarza o uczuleniu na środki kontrastowe, alergii i schorzeniach nerek (zwłaszcza chorzy z klirensem kreatyniny (GFR) poniżej 30 ml/min).
• Poinformuj biały personel (lekarz, pielęgniarka, technik) o ciąży.
Badanie
• Przed badaniem pacjent może być poproszony o zdjęcie biżuterii, okularów, aparatu słuchowego zewnętrznego - jeżeli znajdują się w okolicy zakresu badania.
• Może zaistnieć potrzeba podania kontrastu dożylnie. O podaniu kontrastu dożylnego decyduje lekarz radiolog kierując się wskazaniami lekarza prowadzącego oraz stanem pacjenta.
Koszt kontrastu może wynieść od 120zł do 220 zł, w zależności od wynikającego ze wskazań medycznych rodzaju kontrastu i ilości jaka zostanie wykorzystana.

Podczas badania poinformuj o
• Nagłych dolegliwościach.

Przeciwwskazania
• Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania badania jest pierwszy trymestr ciąży. Drugi i trzeci trymestr są przeciwwskazaniem względnym - w zależności od wskazań medycznych. W razie wątpliwości pacjentka powinna we własnym zakresie wykonać test ciążowy.

RTG kręgosłupa lędźwiowego

Na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem od lekarza.

Niezbędne badania dodatkowe
• Nie są konieczne, choć potrzebę wykonania badania należy każdorazowo omówić z lekarzem.

Sposób przygotowania do badania
• Dwa dni przed badaniem powinniśmy zastosować dietę płynną bezcukrową
• W dniu poprzedzającym badanie:
o Należy przyjmować płyny obojętne (ok. 1½l, woda mineralna niegazowana, lekka gorzka herbata).
o Pacjenci z zaparciem powinni poinformować o tym lekarza kierującego, który w zależności od wskazań medycznych może zalecić zastosowanie preparatu przeczyszczającego. Preparat należy stosować zgodnie z ulotką
o dzieci i pacjenci z niedowagą - należy omówić przygotowanie z lekarzem kierującym na badanie.
• W dniu badania można zjeść tylko lekkie śniadanie.

Leki
• W dniu badania należy zażyć wszystkie leki przyjmowane na stałe.

Niezbędne informacje przekazywane lekarzowi
• Pacjent powinien dostarczyć dokumentację wcześniej wykonanych badań obrazowych i karty informacyjne ze szpitala.
• Poinformuj biały personel (lekarz, pielęgniarka, technik) o ciąży.

Podczas badania poinformuj o
• Nagłych dolegliwościach.

Przeciwwskazania
• Ciąża

Niezbędne badania dodatkowe
•    Nie są konieczne.

Sposób przygotowania do badania cytologicznego
•    Materiał do badania cytologicznego pobieramy przed badaniem ginekologicznym, badaniem ultrasonograficznym z użyciem głowicy dopochwowej, badaniem bakteriologicznym (posiew) lub wirusologicznym z pochwy i/lub kanału szyjki macicy.
•    Badanie cytologiczne można wykonać najwcześniej 2 dni po zakończeniu ostatniego krwawienia miesiączkowego i najpóźniej 4 dni przed spodziewanym terminem rozpoczęcia kolejnego krwawienia miesiączkowego (najlepiej pomiędzy 10 a 20 dniem cyklu – pierwszy dzień cyklu to pierwszy dzień krwawienia miesiączkowego).
•    Co najmniej 4 dni przed badaniem cytologicznym nie należy stosować żadnych leków/preparatów dopochwowych, tamponów dopochwowych ani też płukania pochwy.
•    Co najmniej 24 godziny przed badaniem cytologicznym  należy powstrzymać się od stosunków płciowych.  
•    Co najmniej 24 godziny przed badaniem cytologicznym nie należy poddawać się badaniu ginekologicznemu, badaniu ultrasonograficznemu  z użyciem głowicy dopochwowej, nie należy pobierać z pochwy i/lub kanału szyjki macicy materiału do badania bakteriologicznego (posiew) lub wirusologicznego.
•    W przypadku występowania stanów zapalnych pochwy konieczne jest ich wyleczenie przed pobraniem materiału do badania cytologicznego.

Leki
•    W dniu badania należy zażyć wszystkie leki przyjmowane na stałe z wyjątkiem leków dopochwowych.

Niezbędne informacje przekazywane lekarzowi
•    Data ostatniego krwawienia miesiączkowego
•    Czas trwania cykli miesiączkowych (cykl miesiączkowy jest liczony od pierwszego dnia krwawienia miesiączkowego do pierwszego dnia następnego krwawienia miesiączkowego)
•    Przebyte: porody, poronienia, operacje narządu rodnego, leczenie zmian: szyjki macicy, pochwy, sromu
•    Dotychczasowe wyniki badań cytologicznych, kolposkopowych, histologicznych
•    Przyjmowane leki szczególnie leki hormonalne

Podczas badania poinformuj lekarza/położną o
•    Nagłych dolegliwościach (np. ból), które wystąpiły w trakcie lub tuż po pobraniu materiału do badania cytologicznego

Przeciwwskazania
•    Brak - badanie cytologiczne może być wykonywane u kobiet w każdym wieku, również u kobiet w ciąży; badanie cytologiczne może być wielokrotnie powtarzane w zależność od wskazań medycznych określonych przez lekarza.

Urografia

Na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem od lekarza.

Niezbędne badania dodatkowe
• Kreatynina i mocznik
Sposób przygotowania do badania
• Dwa dni przed badaniem powinniśmy zastosować dietę płynną bezcukrową
• W dniu poprzedzającym badanie:
o Należy przyjmować płyny obojętne (ok. 1½l, woda mineralna niegazowana, lekka gorzka herbata; kawa nie jest zalecana).
o Od około godziny 15.00 należy wypić preparat przeczyszczający Fortrans (preparat dostępny jest na receptę; receptę wystawia lekarz kierujący na badanie; przed zastosowaniem preparatu FORTRANS prosimy o przeczytanie ulotki informacyjnej dołączonej do preparatu). Przygotowujemy go rozpuszczając w wodzie w stosunku 1 saszetka na 1 litr. Należy wypić 1l tak przygotowanego Fortransu. Smak roztworu można w razie potrzeby poprawić poprzez dodanie soku z cytryny. Preparatu nie można podawać osobom z niedrożnością jelit oraz z objawami zespołu ostrego brzucha.
o dzieci i pacjenci z niedowagą - należy omówić przygotowanie z lekarzem kierującym na badanie.
• W dniu badania należy pozostawać na czczo, nie ograniczając spożycia wody niegazowanej.
Leki
• W dniu badania należy zażyć wszystkie leki przyjmowane na stałe.
• Pacjenci leczeni preparatami Metforminy powinni zaprzestać jej przyjmowania na 48 godziny przed i na 24 godzin po badaniu.
Niezbędne informacje przekazywane lekarzowi
• Pacjent powinien dostarczyć dokumentację wcześniej wykonanych badań obrazowych i karty informacyjne ze szpitala.
• Poinformuj lekarza o uczuleniu na środki kontrastowe, alergii i schorzeniach nerek (zwłaszcza chorzy z klirensem kreatyniny (GFR) poniżej 30 ml/min).
• Poinformuj biały personel (lekarz, pielęgniarka, technik) o ciąży.
Podczas badania
• Badanie wymaga podania kontrastu.
• Poinformuj o nagłych dolegliwościach.
Przeciwwskazania
• Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania badania jest pierwszy trymestr ciąży. Drugi i trzeci trymestr są przeciwwskazaniem względnym - w zależności od wskazań medycznych. W razie wątpliwości pacjentka powinna we własnym zakresie wykonać test ciążowy.

Dwa dni przed badaniem powinniśmy zastosować dietę płynną bezcukrową. W dniu poprzedzającym badanie należy przyjmować czyste płyny (woda mineralna niegazowana, gorzkie: kawa, herbata).
W dniu poprzedzającym badanie ok. godziny 15.00 należy wypić preparat X-PREP (lek przeczyszczający dostępny na receptę, zasady dawkowania poniżej) i dużą ilość (ok. 4 litrów u osób dorosłych) płynów neutralnych takich jak woda niegazowana.

• dorośli przyjmują 1 butelkę preparatu X-prep

• dzieci w wieku powyżej 7 miesiąca życia i pacjenci z niedowagą przyjmują preparat w ilości 1ml/kg masy ciała – w tych szczególnych przypadkach należy szczegółowo omówić sposób przygotowania z lekarzem kierującym na badanie

• preparatu nie można podawać osobom z niedrożnością jelit oraz z objawami zespołu ostrego brzucha

Dotyczy osób dorosłych: Alternatywną metodą postępowania jest przygotowanie przy użyciu preparatu przeczyszczającego Fortrans, rozpuszczanego w wodzie w stosunku 1 saszetka na 1 litr. Preparat rozpuszczony w wodzie (smak roztworu można w razie potrzeby poprawić poprzez dodanie soku z cytryny) należy wypić w dniu poprzedzającym badanie, począwszy od godz. 13.00, pijąc przeciętnie 0,75 l na godzinę.

Żadnego z wymienionych preparatów nie można podawać osobom z niedrożnością jelit oraz z objawami zespołu ostrego brzucha (brak łaknienia, nudności wymioty, bolesność uciskowa brzucha, wzdęcie, zatrzymanie gazów i stolca lub biegunka a także wzrost temperatury ciała i przyśpieszenie tętna)
Wymienionych preparatów nie należy podawać niemowlętom do 6 miesiąca życia oraz kobietom w ciąży.
W dniu badania pozostajemy na czczo, należy jednak zażyć wszystkie leki przyjmowane na stałe.

Jeżeli pacjent miał wcześniej wykonywane badania endoskopowe proszony jest o przyniesienie dostępnej dokumentacji. Na badanie należy zgłosić się 30 minut przed wyznaczonym terminem badania z pisemnym skierowaniem na badanie. Jeżeli zalecany poniżej sposób przygotowania nie może być zastosowany u danego pacjenta, to o innym rodzaju przygotowania decyduje lekarz kierujący na badanie.

Przygotowanie do badania

• Na 8 godzin przed badaniem nie należy nic jeść.

• Na 4 godziny przed badaniem nie należy nic pić, palić papierosów, żuć gumy.

• U pacjentów obciążonych ryzykiem, w tym u osób ze sztucznymi zastawkami serca, po przebytym zapaleniu wsierdzia, z protezą naczyniową lub ze znacznie obniżoną liczbą krwinek białych bezpośrednio przed badaniem podaje się antybiotyk.

• Badanie nie może być wykonane bez pisemnej zgody pacjenta.

• Bezpośrednio przed wprowadzeniem endoskopu pielęgniarka znieczula gardło spryskując je 2% lignokainą. Możliwe jest wykonanie badania w znieczuleniu ogólnym (tzw. narkozie), po wcześniejszej konsultacji anestezjologicznej.

Jeżeli pacjent miał wcześniej wykonywane badania endoskopowe proszony jest o przyniesienie dostępnej dokumentacji. Na badanie należy zgłosić się 30 minut przed wyznaczonym terminem badania z pisemnym skierowaniem na badanie. Jeżeli zalecany poniżej sposób przygotowania nie może być zastosowany u danego pacjenta, to o innym rodzaju przygotowania decyduje lekarz kierujący na badanie.

Przygotowanie do badania
Na 7 dni przed badaniem należy:

• Przerwać przyjmowanie preparatów żelaza.

• Osoby przyjmujące leki antyagregacyjne - typu Aspiryna, Acard, Ticlid, itp. - powinny przestać je przyjmować po wcześniejszej konsultacji z lekarzem, który zlecił stosowanie w/w leków.

• Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe - Sintrom, Syncumar, Acenocumarol, Warfaryna - konieczny jest kontakt z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe i zmiana leków na heparynę niskocząsteczkową.

W ciągu 3 dni poprzedzających badanie:

• Należy unikać spożywania surowych owoców i warzyw, zwłaszcza tych, które zawierają drobne pestki, np.: winogrona, maliny, porzeczki, truskawki, kiwi, figi, pomidory, ogórki oraz wykonywanych z nich przetworów.

• Prosimy również unikać spożywania buraków, pieczywa z ziarnem, maku.

W dniu poprzedzającym badanie:

• Można zjeść jedynie śniadanie, bez napojów gazowanych i mleka.

• Około godziny 14-tej rozpoczyna się zasadnicze przygotowanie do badania, czyli przyjmowanie preparatu FORTRANS (do nabycia jedynie w aptece na receptę wystawioną przez lekarza kierującego na badanie kolonoskopowe).

• Każdą saszetkę Fortransu (cztery saszetki) należy rozpuścić w 1 litrze wody niegazowanej (razem cztery litry) wypić w ciągu 5-6 godzin.

• W celu poprawienia smaku roztworu można go schłodzić lub dodać soku z cytryny.

• Od momentu rozpoczęcia przyjmowania preparatu Fortrans nie można nic jeść, można natomiast pić wodę niegazowaną lub herbatę.

• Reakcją organizmu na przyjmowanie roztworu Fortransu będą liczne wypróżnienia, na koniec treścią płynną.

W dniu badania:

• Jeśli badanie ma być wykonane w znieczuleniu ogólnym - nie należy nic jeść .

• Na 6 godzin przed badaniem nie wolno także nic pić!

• Na 1-2 godziny przed wyznaczonym terminem badania należy wykonać lewatywę przy zastosowaniu preparatu RECTANAL.

• Osoby przyjmujące regularnie inne leki powinny przyjąć poranną dawkę zleconego leku. Uwaga:  nie dotyczy to leków przeciwcukrzycowych, (osoby  chorujące na cukrzycę powinny poinformować o tym rejestrację podczas zapisu na badanie, gdyż  w ich przypadku badanie powinno odbyć się w godzinach porannych)

W przypadku, gdy badanie będzie odbywać się w znieczuleniu ogólnym:

• pacjent przebywa na terenie przychodni około 2 godzin po badaniu,

• pacjent powinien opuścić placówkę pod opieką osoby towarzyszącej,

• pacjent nie może przez 12 godzin prowadzić pojazdów mechanicznych.

Kolposkopia (badanie kolposkopowe)

Kolposkopia to badanie, które polega na oglądaniu powierzchni szyjki macicy, dolnej częściej jej kanału oraz pochwy i sromu, za pomocą specjalnego urządzenia optycznego – kolposkopu.
Kolposkop umożliwia uzyskanie przestrzennego obrazu powierzchni ocenianych narządów, przy zastosowaniu odpowiednio dobranego powiększenia, oświetlenia i różnych metod kontrastowania (odczynników chemicznych, filtrów świetlnych).
Kolposkopia daje możliwość oceny nabłonka (jego struktury, barwy, przejrzystości) oraz podnabłonkowych naczyń krwionośnych.
Badanie kolposkopowe ułatwia rozpoznawanie chorób szyjki macicy, pochwy i sromu, szczególnie zmian przednowotworowych i wczesnonowotworowych.
Wynik badania przedstawiany jest w formie opisu, niekiedy z dołączonymi rysunkami lub zdjęciami fotograficznymi.

Niezbędne badania dodatkowe
•    Nie są konieczne.
•    Zwykle kolposkopia jest poprzedzona wykonaniem badania cytologicznego i służy weryfikacji jego nieprawidłowego wyniku.

Czas trwania badania
•    Kilka do kilkunastu minut.

Sposób przygotowania do badania kolposkopowego
•    Na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem wydanym przez lekarza.
•    Badanie kolposkopowe wykonujemy przed badaniem ginekologicznym, badaniem ultrasonograficznym z użyciem głowicy dopochwowej.
•    Badanie kolposkopowe można wykonać najwcześniej 2 dni po zakończeniu ostatniego krwawienia miesiączkowego i najpóźniej 4 dni przed spodziewanym terminem rozpoczęcia kolejnego krwawienia miesiączkowego (najlepiej pomiędzy 10 a 20 dniem cyklu – pierwszy dzień cyklu to pierwszy dzień krwawienia miesiączkowego).
•    Co najmniej 4 dni przed badaniem kolposkopowym nie należy stosować żadnych leków/preparatów dopochwowych, tamponów dopochwowych ani też płukania pochwy.
•    Co najmniej 24 godziny przed badaniem kolposkopowym należy powstrzymać się od stosunków płciowych.  
•    Co najmniej 24 godziny przed badaniem kolposkopowym nie należy poddawać się badaniu ginekologicznemu, badaniu ultrasonograficznemu  z użyciem głowicy dopochwowej.
•    Badanie kolposkopowe można połączyć z pobraniem materiału (wydzieliny pochwy i kanału szyjki macicy) do badania cytologicznego, bakteriologicznego (posiew), wirusologicznego.
•    W przypadku występowania stanów zapalnych pochwy konieczne jest ich wyleczenie przed wykonaniem badania kolposkopowego.

Leki
•    W dniu badania należy zażyć wszystkie leki przyjmowane na stałe z wyjątkiem leków dopochwowych.

Niezbędne informacje przekazywane lekarzowi
•    Dotychczasowe wyniki badań cytologicznych, kolposkopowych, histologicznych
•    Data ostatniego krwawienia miesiączkowego
•    Czas trwania cykli miesiączkowych (cykl miesiączkowy jest liczony od pierwszego dnia krwawienia miesiączkowego do pierwszego dnia następnego krwawienia miesiączkowego)
•    Przebyte: porody, poronienia, operacje narządu rodnego, leczenie zmian: szyjki macicy, pochwy, sromu
•    Przyjmowane leki szczególnie leki hormonalne
•    Uczulenie na związki jodu i inne substancje

Podczas badania poinformuj lekarza o
•    Nagłych dolegliwościach (np. ból, pieczenie, świąd), które wystąpiły w trakcie lub tuż po wykonaniu badania kolposkopowego.

Przeciwwskazania
•    Brak – jednak badanie kolposkopowe może być trudne lub niemożliwe do wykonania u kobiet, które nie współżyły płciowo lub u kobiet, u których występują zmiany anatomiczne dolnego odcinka narządów płciowych.
•    Badanie kolposkopowe może być wykonywane u kobiet w każdym wieku, również u kobiet w ciąży.
•  Badanie kolposkopowe może być wielokrotnie powtarzane w zależność od wskazań medycznych określonych przez lekarza.

Ewentualne powikłania po badaniu
•    Brak

• Nie wymaga żadnego przygotowania.

• Najlepiej zgłosić się na badanie w dwuczęściowym ubraniu, aby łatwo było rozebrać się do pasa.

• W dniu badania należy wziąć kąpiel. Nie stosować dezodorantu z talkiem, balsamu ani kremu.

• Optymalnym terminem badania dla kobiet miesiączkujących jest 5 -10 dzień cyklu (jest to zalecenie zwiększające wartość badania, ale nie warunek jego wykonania).

• Kobiety po menopauzie mogą badanie wykonać w dowolnym dniu.

• Badanie wskazane po 35 r.ż.

• Na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem od lekarza.

• Koniecznie należy przynieść poprzednie badania USG i mammografii (klisze), jeśli były wykonywane.

Pobieranie krwi w placówkach pediatrycznych  (poza placówkami Medycyny Rodzinnej) odbywa się na zapisy.

• pobrania krwi u dzieci poniżej 6 r.ż.:

obsługiwane są we wszystkich przychodniach  Medycyny Rodzinnej  oraz w placówkach pediatrycznych wszystkich pozostałych Brandów oraz w placówkach z dyżurem pediatrycznym.

• pobrania krwi u dzieci powyżej 6 r.ż.:

obsługiwane są we wszystkich placówkach grupy.

Jeżeli pacjent miał wcześniej wykonywane badania endoskopowe proszony jest o przyniesienie dostępnej dokumentacji. Na badanie należy zgłosić się 30 minut przed wyznaczonym terminem badania z pisemnym skierowaniem na badanie. Jeżeli zalecany poniżej sposób przygotowania nie może być zastosowany u danego pacjenta, to o innym rodzaju przygotowania decyduje lekarz kierujący na badanie.

Przygotowanie do badania:

• w przeddzień badania, późnym wieczorem należy wykonać wlewkę doodbytniczą ENEMA (preparat dostępny bez recepty),

• w dniu badania, na 3 godziny przed jego rozpoczęciem, należy ponownie wykonać wlewkę doodbytniczą ENEMA,

• w dniu badania można pić płyny.

Przygotowanie do badania - rezonans magnetyczny

Niezbędne badania dodatkowe
• Ustala lekarz prowadzący.
• Badanie kreatyniny (lub GFR - współczynnik przesączania kłębkowego) jest wymagane przed wszystkimi badaniami techniką rezonansu magnetycznego, jak i tomografii komputerowej z podaniem kontrastu. Za aktualne uznajemy: badanie kreatyniny wykonane w okresie 2 lat poprzedzających MR/CT u osób bez dowodów/przesłanek wskazujących na zaburzenia czynności nerek i wykonane w okresie 3 miesięcy poprzedzających MR/CT u osób z dowodami/przesłankami wskazującymi na zaburzenia czynności nerek.

Sposób przygotowania do badania
• Badanie nie wymaga by pacjent był na czczo.
• Najlepiej zgłosić się na badanie w dwuczęściowym ubraniu bez elementów metalowych przy badaniu tułowia. Przed badaniem należy zdjąć biżuterię, ruchome mosty zębowe. Natomiast nie wolno wnosić zewnętrznych aparatów słuchowych, kluczy, kart magnetycznych i telefonów komórkowych do gabinetu badań MR.
• Jeżeli osoba badana cierpi na klaustrofobię (boi się przebywać w zamkniętych małych pomieszczeniach), to przed badaniem może przyjąć łagodne środki uspokajające, aby zmniejszyć uczucie lęku.

Leki
• Jeżeli osoba badana przyjmuje leki na stałe, to w dniu badania powinna przyjąć je normalnie.
Niezbędne informacje przekazywane lekarzowi
• Pacjent powinien dostarczyć dokumentację wcześniej wykonanych badań obrazowych i karty informacyjne ze szpitala.
• Poinformuj lekarza o uczuleniu na środki kontrastowe, alergii i schorzeniach nerek (zwłaszcza chorzy z klirensem kreatyniny (GFR) poniżej 30 ml/min) i ostrej chorobie zapalnej.

Badanie
• W trakcie badania (które trwa najkrócej 15-20 min i może się przedłużyć w zależności od rodzaju diagnozowanej patologii) należy pozostać w bezruchu, oddychać spokojnie, niezbyt głęboko.
• Niekiedy, w trakcie badania podawany jest dożylnie środek kontrastowy na bazie pierwiastka chemicznego - gadolinu. Środki kontrastowe, wykorzystywane w diagnostyce MR są odmienne od środków jodowych w tomografii komputerowej. O podaniu kontrastu dożylnego decyduje lekarz radiolog kierując się wskazaniami lekarza prowadzącego oraz stanem pacjenta.
Koszt kontrastu może wynieść od 150zł do 350 zł, w zależności od wynikającego ze wskazań medycznych rodzaju kontrastu i ilości jaka zostanie wykorzystana.

Podczas badania poinformuj o
• Nagłych dolegliwościach.

Przeciwwskazania
• Przeciwwskazaniami do wykonania badania są urządzenia medyczne zawierające elementy elektroniczne (np. rozrusznik serca, implanty uszne-ślimakowe, stymulatory pnia mózgu, pompy insulinowe).
• Bezwzględnym przeciwwskazaniem do badania są opiłki metalowe ferromagnetyczne (dające się namagnetyzować) w ciele - szczególnie w gałce ocznej.
• W przypadku innych metalowych elementów w ciele pacjenta należy wiedzieć, kiedy metal został wszczepiony i z jakiego jest stopu. Jeśli informacje na ten temat są niewystarczające - technik/lekarz może odmówić wykonania badania, kierując się bezpieczeństwem pacjenta.
• Nie stanowią przeciwwskazania do badania: stałe mosty i implanty stomatologiczne, stałe aparaty ortodontyczne, ortopedyczne stabilizatory (płytki i druty zespalające, śruby), sztuczne stawy, wkładki wewnątrzmaciczne. Należy jednak pamiętać, że w/w elementy mogą zniekształcają obraz rezonansu i utrudniają jego interpretację o ile znajdują się w polu badania.

• W ciągu dwóch dni poprzedzających badanie zalecana jest dieta półpłynna, nie należy jeść owoców, warzyw, słodyczy, ciemnego pieczywa ani pić soków oraz napojów gazowanych.

• W dniu poprzedzającym badanie należy przyjmować Espumisan 3 x dziennie po 3 do 4 kapsułek (środek odgazowujący – dostępny w aptece bez recepty).

• W przeddzień badania nie należy jeść kolacji.

• W dniu badania należy pozostawać na czczo - nie jeść i nie pić minimum 6 godzin.

Na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem od lekarza.

Badania w trybie cito wykonywane są bez uprzedniego przygotowania

- W dniu badania można zjeść tylko lekkie śniadanie.
- Na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem od lekarza
- W dniu poprzedzającym badanie ok. godziny 15.00 należy wypić preparat X-PREP (lek przeczyszczający dostępny na receptę, zasady dawkowania poniżej) i dużą ilość (ok. 4 litrów u osób dorosłych) płynów neutralnych takich jak woda niegazowana.

• dorośli przyjmują 1 butelkę preparatu X-prep

• dzieci w wieku powyżej 7 miesiąca życia i pacjenci z niedowagą przyjmują preparat w ilości 1ml/kg masy ciała – w tych szczególnych przypadkach należy szczegółowo omówić sposób przygotowania z lekarzem kierującym na badanie

• preparatu nie można podawać osobom z niedrożnością jelit oraz z objawami zespołu ostrego brzucha

Dotyczy osób dorosłych: Alternatywną metodą postępowania jest przygotowanie przy użyciu preparatu przeczyszczającego Fortrans, rozpuszczanego w wodzie w stosunku 1 saszetka na 1 litr. Preparat rozpuszczony w wodzie (smak roztworu można w razie potrzeby poprawić poprzez dodanie soku z cytryny) należy wypić w dniu poprzedzającym badanie, począwszy od godz. 13.00, pijąc przeciętnie 0,75 l na godzinę.

Na badanie należy zgłosić się po lekkim posiłku.
Konieczny jest strój sportowy: obuwie sportowe na miękkiej podeszwie, spodnie dresowe lub szorty. Pacjent winien posiadać:

• aktualne skierowanie od lekarza prowadzącego na wykonanie testu wysiłkowego,

• obowiązkowo EKG spoczynkowe wykonane najwyżej na 5 dni przed planowanym testem, ew. do wglądu - USG serca (jeżeli było wykonywane), Holter EKG - 24-godzinny (jeżeli był wykonywany), wynik poprzedniego testu wysiłkowego (jeżeli był wykonywany).

Badanie powinno być wykonywane jedynie przy wypełnionym pęcherzu!

Na godzinę przed badaniem należy wypić 1 – 1½ litra niegazowanych płynów (najlepiej wody) i nie oddawać moczu.

Badanie wykonywane na czczo (= minimum 5 godzin przed badaniem nie można nic jeść ani pić). Nie można również palić tytoniu ani żuć gumy.

Do połknięcia konicznych leków można użyć maksymalnie ½ szklanki przegotowanej wody, co najmniej 1 godzinę przed badaniem)

Pacjenci z tendencją do wzdęcia brzucha powinni przez dwa dni przed badaniem przyjmować 3 razy dziennie po 2 kapsułki preparatu Espumisan lub Esputicon.

Do przeprowadzenia badania USG metodą Dopplera nie potrzeba przygotowania, może być one wykonywane u każdego Pacjenta.

Jedynie w wypadku badania tętnic nerkowych, aorty brzusznej, tętnic biodrowych oraz naczyń wrotnych - należy być 6 godzin na czczo.

- Noworodki i niemowlęta – badanie powinno być wykonane 20-30 minut po karmieniu. Dziecko powinno mieć wypełniony pęcherz moczowy. W trakcie badania konieczne może być dopajanie dziecka.
- Dzieci od 1 do 5 roku życia – badanie powinno być wykonane po 1 godzinie od wypicia 100-300 ml (w zależności od wieku) płynów. Dziecko powinno mieć wypełniony pęcherz moczowy.
- Dzieci starsze (powyżej 5 roku życia) – badanie powinno być wykonane po ok. 1-2 godzinach od wypicia 300 ml – 1,5l płynów (w zależności od wieku dziecka). Dziecko powinno mieć wypełniony pęcherz moczowy.

Badanie nie jest obwarowane żadnymi ograniczeniami (mimo że przed miesiączką piersi bywają tkliwe i badanie może być mniej przyjazne).

Badanie powinno być wykonywane jedynie przy wypełnionym pęcherzu!

Na godzinę przed badaniem należy wypić 1 – 1½ litra niegazowanych płynów (najlepiej wody) i nie oddawać moczu.

<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:238; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:Calibri; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-language:EN-US;} p.Akapitzlist, li.Akapitzlist, div.Akapitzlist {mso-style-name:"Akapit z listą"; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:36.0pt; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:Calibri; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-language:EN-US;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ @list l0 {mso-list-id:993339889; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-1816084714 68485135 68485145 68485147 68485135 68485145 68485147 68485135 68485145 68485147;} @list l0:level1 {mso-level-tab-stop:none; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level2 {mso-level-tab-stop:72.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level3 {mso-level-tab-stop:108.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level4 {mso-level-tab-stop:144.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level5 {mso-level-tab-stop:180.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level6 {mso-level-tab-stop:216.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level7 {mso-level-tab-stop:252.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level8 {mso-level-tab-stop:288.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level9 {mso-level-tab-stop:324.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} ol {margin-bottom:0cm;} ul {margin-bottom:0cm;} --> Badanie nie wymaga przygotowania.

<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:238; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:Calibri; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-language:EN-US;} p.Akapitzlist, li.Akapitzlist, div.Akapitzlist {mso-style-name:"Akapit z listą"; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:36.0pt; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:Calibri; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-language:EN-US;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ @list l0 {mso-list-id:993339889; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-1816084714 68485135 68485145 68485147 68485135 68485145 68485147 68485135 68485145 68485147;} @list l0:level1 {mso-level-tab-stop:none; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level2 {mso-level-tab-stop:72.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level3 {mso-level-tab-stop:108.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level4 {mso-level-tab-stop:144.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level5 {mso-level-tab-stop:180.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level6 {mso-level-tab-stop:216.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level7 {mso-level-tab-stop:252.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level8 {mso-level-tab-stop:288.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l0:level9 {mso-level-tab-stop:324.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} ol {margin-bottom:0cm;} ul {margin-bottom:0cm;} --> Badanie nie wymaga przygotowania.

Badanie powinno być wykonywane jedynie przy wypełnionym pęcherzu!

Na godzinę przed badaniem należy wypić 1 – 1½ litra niegazowanych płynów (najlepiej wody) i nie oddawać moczu.

- Noworodki i niemowlęta wymagają napojenia (lub nakarmienia) na około 30 minut przed badaniem.
- Dzieci od 1 do 5 roku życia powinny wypić 100-300 ml niegazowanego płynu na 30-60 minut przed badaniem. Przed badaniem nie należy oddawać moczu.
- Dzieci starsze (powyżej 5 roku życia) – badanie powinno być wykonane nie wcześniej niż po 6 godzinach od ostatniego posiłku. Ponadto wskazane jest wypicie 2-3 szklanek niegazowanego płynu na 1-2 godziny przed badaniem. Nie należy opróżniać pęcherza moczowego.